Министерката за финансии, Гордана Димитриеска-Кочоска, одржа работна координациска средба со директорката на Управата за јавни приходи, Елена Петрова, и директорот на Царинската управа, Бобан Николовски. На средбата детално беа анализирани тековните резултати од наплатата на јавните приходи и општата реализација на државниот Буџет.
Според констатациите, буџетските активности се одвиваат во рамки на предвидените параметри, при што во моментов не се забележани позначајни отстапувања ниту на приходната, ниту на расходната страна.
Официјалните податоци за првите осум месеци од оваа година покажуваат позитивна динамика во приливот на средства во државната каса. Вкупните буџетски приходи заклучно со август достигнаа 230,6 милијарди денари, што претставува 60,77 проценти од годишниот план и претставува раст од 8 отсто во споредба со истиот период минатата година.
Во рамките на овие бројки, даночните приходи се реализирани со 131,5 милијарди денари, бележејќи годишен раст од 8,2 проценти. Позитивни резултати се забележани кај сите клучни даночни категории:
- Данок на добивка: забележан е највисок раст од 19,9 проценти.
- Данок на личен доход: бележи зголемување од 10,9 проценти.
- Данок на додадена вредност (ДДВ): реализиран е раст од 10,6 проценти.
- Увозни давачки: бележат зголемување за 9,7 проценти.
На средбата беше посочено дека одредено отстапување е евидентирано кај акцизите, што се должи на владините мерки за ублажување на ценовните шокови кај нафтените деривати. Министерството за финансии и надлежните управи ќе ја следат оваа категорија со посебно внимание.
На расходната страна, во периодот јануари-август се реализирани 268,9 милијарди денари, односно 63,15 отсто од вкупно планираните буџетски расходи.
Надлежните институции потврдија дека координацијата меѓу Министерството за финансии, УЈП и Царинската управа продолжува со цел навремено сервисирање на сите државни обврски, зачувување на стабилноста на јавните финансии и заштита на стандардот на граѓаните и стопанството. Според официјалните податоци на Државниот завод за статистика за 2024 година, во деловниот сектор во земјава се регистрирани 3.280 домашни претпријатија под странска контрола, што претставува 4,7 проценти од вкупниот број активни деловни субјекти. Иако учествуваат со релативно мал процент во вкупниот број компании, овие странски филијали имаат клучна улога во националната економија. тие ангажираат 24,2 отсто од вкупно вработените и генерираат 37 проценти од вкупната бруто-додадена вредност.
Анализирано по сектори, најголем придонес во создавањето на додадената вредност кај претпријатијата контролирани од странство има Преработувачката индустрија со удел од 35,3 проценти. По неа следува секторот Информации и комуникации, кој учествува со 16,7 отсто, додека секторот Трговија на големо и мало, заедно со поправката на моторни возила, учествува со 11,5 проценти.
Најголемиот дел од странските филијали, односно дури 92,8 проценти, се под контрола на капитал од европските земји. Притоа, земјите членки на Европската Унија контролираат 44,6 отсто од овие компании, во кои работат 62,8 проценти од сите вработени во овој сектор и создаваат 61,9 отсто од вкупната додадена вредност.
Гледано по поединечни држави, најголемо економско влијание врз додадената вредност имаат филијалите под контрола на Австрија со 17,4 проценти, по што следуваат Холандија со 11 проценти, Германија со 9,7 проценти и Обединетото Кралство со 9 проценти. Податоците на Државниот завод за статистика за август покажуваат разлики во економските движења во аграрниот сектор. Додека трошоците за производство бележат значителен раст, цените по кои земјоделците ги пласираат своите производи бележат пад.
Вкупниот инпут во земјоделството е зголемен за 7 проценти во споредба со истиот месец минатата година. Притоа, цените на тековно потрошените средства за производство растат за 6,8 проценти, додека средствата наменети за инвестиции и опрема бележат поскапување од 9 проценти.
Наспроти повисоките трошоци, вкупниот аутпут, односно продажната цена на земјоделските производи, бележи пад од 2,2 проценти. Статистиката регистрира намалување на цените за 2,4 проценти кај растителното производство и за 1,6 проценти кај добиточното производство. Фондот за здравствено осигурување започна обемен процес на системски измени со цел воспоставување редовна и предвидлива исплата на надоместоците за боледување и породилно отсуство, унапредување на медицинските критериуми, поедноставување на административните процедури за пациентите и зајакнување на контролните механизми против злоупотреби. Ова беа клучните пораки што ги упати директорот на ФЗО, Златко Перински, за време на денешниот медиумски брифинг посветен на тековните резултати и новите приоритети во работењето на оваа институција.
Во рамките на финансиските извештаи за август 2026 година, Фондот исплати вкупно 623 милиони денари по основ на надоместоци за спреченост за работа, од кои најголемиот дел, односно 414 милиони денари, беа наменети за породилни надоместоци. Средствата беа обезбедени преку активно управување со ликвидноста и забрзана наплата на заостанатите побарувања по основ на придонеси. Од раководството на Фондот истакнуваат дека целта е уредно комплетираните предмети за претходниот месец редовно да се исплаќаат во текот на наредниот, со што навремената исплата ќе стане постојано правило наместо исклучок.
Паралелно со финансиската стабилизација, Фондот подготви предлог-измени за утврдување и контрола на привремената спреченост за работа, кои наскоро ќе се најдат пред Управниот одбор. Со новите правила се предвидува избраниот лекар, врз основа на сопствена медицинска проценка, да може да отвора боледување до пет дена без примена на дополнителни критериуми, наместо досегашните седум дена.
Истовремено се уредуваат надлежностите на лекарските комисии, се проширува можноста за остварување право без физичко присуство на осигуреникот каде што е оправдано и се воведуваат засилени теренски и заеднички контроли за спречување на неоправданото користење на боледувањата.
На брифингот беа презентирани и најновите податоци за биомедицински потпомогнато оплодување, при што од вкупно 1.883 разгледани барања, 237 се однесуваат на четврти, петти или шести обид. ФЗО врши анализа за поинакво структурирање на БПО пакетите со цел поголемо финансиско покривање во првичните обиди каде што е поголема успешноста, без притоа да се крати правото на вкупно шест обиди на товар на Фондот.
Дополнително, во завршна фаза е и иницијативата за продолжување на рокот на рецептите издадени од дежурните служби при итен преглед, со што нивното важење наместо до полноќ ќе се продолжи на 24 часа, а се разгледуваат и можности за трајно заштитување на здравственото осигурување на децата до 18 години независно од статусот на нивните родители. Меѓународната агенција за кредитен рејтинг „Фич“ го потврди кредитниот рејтинг на државата на ниво „ББ+“ со стабилен изглед, нотирајќи ги позитивните перспективи за економски раст, силната инвестициска активност и реформските процеси поврзани со евроинтеграциите.
Во најновиот извештај на Агенцијата се констатира дека домашната економија покажува отпорност, при што реалниот економски раст забрза на 4,3 проценти во вториот квартал од 2026 година, поддржан од позитивните резултати во градежништвото и преработувачката индустрија. Аналитичарите на „Фич“ дадоа позитивна оценка за динамиката на капиталните расходи, кои во периодот јануари-јули бележат раст од 40 проценти на годишно ниво, благодарение на реализацијата на крупните инфраструктурни проекти како Коридорот 8 и Коридорот 10д.
Како клучни фактори што го одржуваат рејтингот, „Фич“ ги издвојува подобрите показатели за управување и повисокиот бруто-домашен производ по жител во споредба со земјите со сличен профил, како и релативно поволната структура на долгот поради големото учество на мултилатерални и билатерални кредитори. Агенцијата очекува бруто-долгот на општата влада да се стабилизира на просечно ниво од 52,7 проценти од БДП во периодот 2026-2028 година, истовремено нотирајќи ги реформските активности за подобрување на наплатата на приходите преку е-фактурирањето и целосната апликација на Законот за буџети.
Од Министерството за финансии истакнуваат дека оваа потврда претставува значаен сигнал до меѓународните финансиски пазари за стабилноста на македонските економски политики и најавуваат продолжување на мерките за одржлив раст, инфраструктурни вложувања и постепена фискална консолидација. Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство подготви пакет-мерки насочени кон интензивирање на откупот на винското грозје од сортата вранец, заштита на сточниот фонд, олеснување на условите за субвенции и проверка на пазарните практики. Како што соопшти министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство, Борче Серафимовски, мерките се утврдени по директни консултации со полјоделците, сточарите, откупувачите и преработувачите.
За поддршка на ликвидноста на винарските визби, на следната владина седница ќе биде предложена измена на Одлуката за користење на средствата од компензационите фондови. Преку Развојната банка е обезбедена кредитната линија од 793,48 милиони денари (околу 12,9 милиони евра), од кои 553,48 милиони денари се наменети за откуп на вранец, а 240 милиони денари за оризова арпа.
Условите за користење на овие средства ќе бидат олеснети со зголемување на грејс-периодот од три на 18 месеци, по што следуваат дополнителни 18 месеци за отплата со фиксна каматна стапка од еден процент, а како залог ќе може да се користи и произведеното вино.
Во делот на финансиската поддршка, досега се исплатени 948,78 милиони денари (околу 15,4 милиони евра) на 30.389 корисници. Поради неповолните временски услови и отежнатиот пласман, Министерството ќе предложи укинување на условот за најмалку 30 проценти продадено или предадено производство за остварување право на субвенции во лозарството, овоштарството и поледелството.
Во однос на ветеринарното здравје, болеста сипаници кај овците е потврдена во вкупно 64 жаришта, од кои 50 се во Источниот, седум во Североисточниот, шест во Вардарскиот и едно во Скопскиот регион. Министерот апелираше сточарите да не користат заделена опрема без дезинфекција, истакнувајќи го стрижењето со недезинфицирани ножици како еден од главните ризици. Иако се преземаат активности за обезбедување вакцини преку Европската комисија, Турција и ФАО, одлуката за нивна примена ќе зависи исклучиво од стручна епидемиолошка проценка.
Поради состојбите со откупот на пиперката, оризовата арпа и вранецот, Министерството оваа недела ќе достави иницијатива до Комисијата за заштита на конкуренцијата. Преку оваа постапка ќе се испитува дали постојат индиции за недозволено усогласување меѓу откупувачите, злоупотреба на пазарна моќ или нефер трговски практики, со цел да се спречи неоснованото префрлање на пазарниот ризик врз производителите. Новата еврообврзница планирана за 2027 година е дел од навремените подготовки за обезбедување средства за враќање на старите долгови кои достасуваат следната година, изјави министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска.
Одговарајќи на обвинувањата од опозицијата за ново задолжување од 1,3 милијарди евра, министерката појасни дека информацијата сè уште не е разгледана на владина седница, но дека Министерството мора однапред да ги планира обврските. Според неа, задолжувањето коешто се користи за рефинансирање на постојни обврски не значи автоматско зголемување на јавниот долг за целиот позајмен износ.
Во текот на 2027 година достасуваат неколку значајни финансиски обврски што државата мора редовно да ги сервисира. Пред сè, тоа се околу 1,5 милијарди евра за стари долгови преземени од претходната Влада, како и доспевање на 12-месечни државни записи во износ од околу 1,1 милијарда евра. Истовремено, согласно Фискалната стратегија, за 2027 година е проектиран и буџетски дефицит од 3,5 проценти од БДП кој исто така бара финансирање.
Димитриеска-Кочоска нагласи дека Министерството за финансии ги објавува сите податоци транспарентно. Таа оцени дека критиките се неосновани кога намерно се занемарува фактот дека новите средства се користат за отплата и рефинансирање на веќе создадени долгови. 
